Türk Dil Kurumu (TDK), çevrim içi Türkçe Sözlük kullanımına ilişkin 2025 yılı verilerini kamuoyuyla paylaştı. Açıklanan rakamlara göre, yıl boyunca sözlükte 152 milyon 365 bin 757 kelime araması gerçekleştirildi.
TDK’nin verileri, 2018 yılından bu yana Türkçe Sözlük’te yapılan toplam arama sayısının 1 milyar 239 milyon 89 bin 202’ye ulaştığını ortaya koyuyor. Kurum, bu yoğun kullanımın Türkçeyi doğru ve etkili kullanma konusundaki ilginin sürdüğünü ve Türkçe Sözlük’ün hâlâ en önemli başvuru kaynaklarından biri olduğunu gösterdiğini vurguluyor.
“Yaşayan Türkçe” için yeni sözlük çalışması
Açıklamada, TDK’nin yaşayan Türkçeyi esas alan yeni bir sözlük hazırlığı içinde olduğuna dikkat çekildi. Bu kapsamda; bilim, kültür ve günlük yaşamın farklı alanlarını kapsayan, değişik yaş gruplarının dil kullanımını yansıtan ve 1 milyar kelimeden oluşan dengeli bir derlem (korpus) üzerinde çalışıldığı belirtildi.
Yapay zekâ destekli sözlük yazılımı aracılığıyla yürütülen bu çalışmanın, derlem tabanlı ve güncel Türkçeyi temsil etme gücü yüksek bir sözlük ortaya koymasının hedeflendiği ifade edildi.
Mevcut Türkçe Sözlük’ün ağırlıklı olarak edebiyat dili sözlüğü niteliği taşıdığı ve yaklaşık 130 bin madde içerdiği hatırlatılırken, hazırlıkları süren yeni sözlükte madde sayısının bunun çok üzerine çıkmasının beklendiği bildirildi.
En çok aranan kelimeler dikkat çekti
TDK’nin paylaştığı verilere göre, 2025 yılı boyunca 100 binin üzerinde aranan kelimeler arasında “lima”, “alan”, “kara”, “ünvan” ve “adam” öne çıktı. Özellikle “lima” kelimesinin Türkçe Sözlük’te herhangi bir anlamının bulunmaması, kullanıcıların merak eğilimlerini ve sözlük aramalarındaki ilginç yönelimleri gözler önüne serdi.
Eğitim odaklı aramalar öne çıktı
Açıklamada, sözlük kullanımındaki artışın özellikle öğrenciler ve eğitimciler tarafından kullanılan dijital platformlarla doğrudan ilişkili olduğu belirtildi. Eğitim Bilişim Ağı (EBA) üzerinden yapılan çalışmaların bu artışta önemli payı olduğu ifade edildi.
2025 yılı boyunca EBA üzerinden 436 bin 587 sözlük araması yapılırken, bunların 318 bin 190’ı sisteme giriş yapmış kullanıcılar tarafından gerçekleştirildi. EBA verileri, aramaların büyük ölçüde eğitimle bağlantılı kavramlarda yoğunlaştığını ortaya koydu. Buna göre en çok aranan kelimeler; “karekod”, “öğrenci belgesi”, “matematik”, “cevap anahtarı” ve “şube” oldu.
